พฤติกรรมขับขี่แบบไหนทำให้เปลืองน้ำมัน + วิธีวัดผลด้วยข้อมูลจริง
รถรุ่นเดียวกัน เส้นทางเดียวกัน แต่ค่าน้ำมันต่างกันได้มาก ตัวแปรที่เหลือคือคนขับ และเป็นต้นทุนที่ควบคุมได้เมื่อวัดผลได้
หลายฟลีทพยายามลดค่าน้ำมันด้วยการเปลี่ยนยาง ปรับเครื่องยนต์ หรือต่อรองราคาน้ำมัน แต่มักมองข้ามปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงทุกกิโลเมตร นั่นคือ วิธีขับของคนขับแต่ละคน
ข่าวดีคือพฤติกรรมการขับขี่เป็นสิ่งที่ปรับได้ และเมื่อวัดด้วยข้อมูลจริง การปรับพฤติกรรมมักเป็นหนึ่งในวิธีลดต้นทุนที่ใช้งบน้อยและเห็นผลเร็ว บทความนี้อธิบายว่าพฤติกรรมไหนทำให้เปลือง และจะวัดผลอย่างไรให้เป็นธรรมกับคนขับ
ทำไมพฤติกรรมคนขับกระทบค่าน้ำมันมาก
เครื่องยนต์รถบรรทุกทำงานได้ประหยัดที่สุดในช่วงรอบเครื่องและความเร็วที่เหมาะสม ทุกครั้งที่คนขับเร่งแรง เบรกแรง หรือใช้รอบเครื่องสูงเกินจำเป็น พลังงานส่วนหนึ่งจะสูญเปล่ากลายเป็นความร้อนและการสึกหรอ
ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่ที่น้ำมัน พฤติกรรมเดียวกันยังทำให้ยาง เบรก และระบบส่งกำลังสึกเร็วขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงอุบัติเหตุ การปรับพฤติกรรมจึงลดต้นทุนได้หลายด้านพร้อมกัน
6 พฤติกรรมที่ทำให้เปลืองน้ำมัน
เร่งเครื่องแรง
การออกตัวหรือเร่งแซงอย่างกระชากทำให้เครื่องยนต์ต้องจ่ายน้ำมันมากในเวลาสั้น
เบรกแรงหรือเบรกกะทันหัน
พลังงานที่ใช้เร่งความเร็วมาถูกทิ้งไปทันที มักเกิดจากการขับจี้ท้ายหรือไม่คาดการณ์สภาพจราจรล่วงหน้า
ความเร็วไม่คงที่
การเร่งและผ่อนสลับกันตลอดเส้นทางใช้น้ำมันมากกว่าการรักษาความเร็วสม่ำเสมอ
ใช้รอบเครื่องสูงเกินจำเป็น
ลากเกียร์ต่ำนานหรือเปลี่ยนเกียร์ช้า ทำให้เครื่องยนต์ทำงานนอกช่วงประหยัด
จอดติดเครื่องนาน
รถไม่เคลื่อนที่แต่ยังเผาน้ำมัน โดยเฉพาะระหว่างรอขึ้นลงสินค้าหรือพักรถ
ใช้ความเร็วสูงบนทางหลวง
แรงต้านอากาศเพิ่มขึ้นตามความเร็ว รถบรรทุกที่มีหน้าตัดใหญ่จึงเสียพลังงานมากเมื่อวิ่งเร็ว
ระบบวัดพฤติกรรมเหล่านี้ได้อย่างไร
ระบบ Telematics ตรวจจับเหตุการณ์จากข้อมูลความเร็ว ความเร่ง และข้อมูลจากตัวรถในรุ่นที่รองรับ แล้วบันทึกเป็นเหตุการณ์ที่มีเวลา สถานที่ และผู้ขับขี่กำกับ
| พฤติกรรม | ผลต่อน้ำมัน | ผลต่อรถ | ข้อมูลที่ระบบวัด |
|---|---|---|---|
| เร่งแรง | สูง | ระบบส่งกำลังสึก | จำนวนครั้งต่อ 100 กม. |
| เบรกแรง | สูง | ผ้าเบรกและยางสึก | จำนวนครั้งต่อ 100 กม. |
| ความเร็วไม่คงที่ | ปานกลาง | เครื่องยนต์ทำงานหนัก | ความผันผวนของความเร็ว |
| รอบเครื่องสูง | สูง | เครื่องยนต์สึกหรอ | เวลาที่รอบเกินกำหนด |
| จอดติดเครื่อง | สูง | ชั่วโมงเครื่องเพิ่ม | นาที Idle ต่อวัน |
| ความเร็วสูง | สูง | ความเสี่ยงอุบัติเหตุ | ระยะทางที่ความเร็วเกิน |
อยากเห็นว่ารายงานพฤติกรรมการขับขี่หน้าตาเป็นอย่างไร?
ขอดูตัวอย่างรายงานDriver Score คืออะไร และอ่านอย่างไร
Driver Score คือคะแนนที่สรุปพฤติกรรมการขับขี่ของคนขับแต่ละคน โดยนำเหตุการณ์ต่าง ๆ มาคำนวณเทียบกับระยะทางที่ขับ ทำให้คนขับที่วิ่งไกลกว่าไม่เสียเปรียบคนที่วิ่งน้อย
- ดูแนวโน้ม มากกว่าคะแนนวันเดียว คะแนนเฉลี่ยรายสัปดาห์หรือรายเดือนสะท้อนพฤติกรรมจริงได้ดีกว่า
- เปรียบเทียบในกลุ่มงานเดียวกัน คนขับในเมืองกับบนทางหลวงมีสภาพการขับต่างกัน
- ดูรายละเอียดเหตุการณ์ประกอบ เพื่อรู้ว่าคะแนนต่ำเพราะพฤติกรรมไหน และเกิดที่จุดใด
แผนปรับพฤติกรรมคนขับใน 30 วัน
- สัปดาห์ที่ 1–2 เก็บข้อมูลตั้งต้น ปล่อยให้คนขับทำงานตามปกติ เพื่อให้ได้ภาพพฤติกรรมจริง
- สัปดาห์ที่ 3 สื่อสารและโค้ช อธิบายเป้าหมายกับทีม แล้วคุยรายบุคคลโดยใช้เหตุการณ์จริงเป็นตัวอย่าง เลือกแก้พฤติกรรมไม่เกิน 2 เรื่องต่อคน
- สัปดาห์ที่ 4 วัดผลและชื่นชม เปรียบเทียบคะแนนและอัตราสิ้นเปลืองกับข้อมูลตั้งต้น และประกาศชื่นชมคนที่พัฒนาขึ้นมากที่สุด
โค้ชคนขับอย่างไรไม่ให้รู้สึกถูกจับผิด
- บอกคนขับตั้งแต่แรกว่าข้อมูลใช้เพื่อพัฒนาและให้รางวัล ไม่ใช่เพื่อหาคนผิด
- คุยแบบตัวต่อตัว ไม่ประกาศคะแนนต่ำต่อหน้าทีม
- เริ่มจากสิ่งที่คนขับทำได้ดี ก่อนพูดถึงจุดที่ต้องปรับ
- ให้คนขับเล่าบริบท บางเหตุการณ์อาจเกิดจากสภาพถนนหรือการตัดหน้า
- ตั้งเป้าหมายที่ทำได้จริง และติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ
ดูตัวอย่างการสร้างแรงจูงใจผ่านกิจกรรมสุดยอดนักขับ และเคล็ดลับการขับขี่ประหยัดได้ที่ บทความข่าวสาร OneLink
คำถามที่พบบ่อย
Driver Score คำนวณจากอะไร
คำนวณจากเหตุการณ์การขับขี่ เช่น การเร่ง เบรก ความเร็ว และการจอดติดเครื่อง เทียบกับระยะทางที่ขับ เพื่อให้เปรียบเทียบคนขับได้อย่างเป็นธรรม
คนขับไม่พอใจที่ถูกติดตาม ควรทำอย่างไร
สื่อสารวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน ใช้ข้อมูลเพื่อชื่นชมและให้รางวัลควบคู่กับการพัฒนา และให้คนขับมีส่วนร่วมในการตั้งเป้าหมาย
ต้องใช้เวลานานเท่าไรจึงเห็นผล
โดยทั่วไปเริ่มเห็นแนวโน้มของพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปภายในประมาณ 30 วัน หากมีการโค้ชและติดตามผลอย่างต่อเนื่อง
ใช้กับรถหลายยี่ห้อในฟลีทได้หรือไม่
ได้ ระบบวัดพฤติกรรมพื้นฐานได้กับรถทุกประเภท ส่วนข้อมูลเชิงลึกจากตัวรถขึ้นกับรุ่นที่รองรับ
เปลี่ยนพฤติกรรมคนขับให้เป็นเงินที่ประหยัดได้
ทีมงาน OneLink พร้อมสาธิตรายงานพฤติกรรมการขับขี่และช่วยวางแผนโค้ชคนขับที่เหมาะกับฟลีทของคุณ
ประสบการณ์ด้าน Telematics มากกว่า 24 ปี ทีมบริการครอบคลุมทั่วประเทศไทย ดูแลตั้งแต่ให้คำปรึกษา ติดตั้ง จนถึงบริการหลังการขาย